Vorig weekend moest ik aan dit schilderij denken. In een soort trance was ik teruggegaan naar de eerste week na mijn geboorte. Ik zag een kwetsbare baby die dacht verlaten te zijn door haar ouders en die besloten had nooit meer hulp of liefde van een ander aan te nemen. "Ik kan het wel zelf" leek het te zeggen. Maar een mens wil het niet allemaal "zelf" doen. Een mens wil SAMEN. 'Dan zul je je moeten openstellen voor de liefde, ongeacht in welke vorm die ook verschijnt,' kreeg ik als antwoord. Ik verbaasde me over wat ik daarna te voelen kreeg. Als eerste de onvoorwaardelijke liefde van het universum, zoals afgebeeld op dit schilderij. Deze liefde was ongelooflijk prachtig en groots. Ik durfde me achterover te laten vallen en er helemaal op te vertrouwen. Daarna kreeg ik de liefde te ervaren van een gebroken man die liefde verwarde met seks. Ik ging in de weerstand. Ik werd boos. Dit is niet wat ik wilde! Maar toen kreeg ik de oorzaak van zijn pijn te zien en hoe hij de leegte in ons beiden had proberen te vullen. Niets gebeurt per toeval in het leven. Schijnbaar hadden we deze ervaring nodig om ieder te kunnen groeien. Vanaf dat moment kon ik vergeven en was ik dankbaar voor de inzichten die het me bracht. Als laatste kwam het besef: wat er momenteel in de wereld gebeurt is geen toeval. Het is liefde, maar veelal in een wel erg lelijke verpakking waardoor we het veroordelen en het cadeau erin niet kunnen zien. De vraag is, durven we het aan te nemen, zelfs als we er niets van begrijpen, om er uiteindelijk de liefde erin te ontdekken?
Ik was een jaar of vier toen mijn moeder mij toesnauwde: ‘hou je mond. Je hebt niets te willen!’ In die tijd had ze te maken met een huilbaby en was ze te moe voor de verlangens en behoeftes van een eigenwijze kleuter zoals ik. Daarnaast lag haar reactie voor de hand; het was wat zijzelf ook als kind te horen had gekregen.
Ik vatte haar reactie op als: Je hebt niets te willen en dus moet je het doen met wat er op je pad komt; wat anderen bereidt zijn je te geven.
Mede hierdoor ging ik mijn gevoelens, waaronder mijn verlangens en behoeften, onderdrukken. Ze mochten er niet zijn, laat staan dat ik op mijn zielsverlangens kon vertrouwen.
Ik begon te liegen tegen mezelf en daarmee ook tegen anderen. Ik zei ‘ja’ terwijl ik ‘nee’ voelde. Ik bleef te lang in situaties die ik eerder had moeten verlaten of waar ik niet eens in had moeten stappen. En ik gaf de ander de schuld van mijn ontevredenheid; zíj gaven mij tenslotte niet wat ik wilde, zíj zagen mij niet, en zíj konden mij niet horen. Ik vond dat de ander beter moest doen, maar in werkelijkheid was dit een spiegel die zei dat ík beter kon. En dat het míjn verantwoordelijkheid was om iets te veranderen.
Bij deze wil ik mijn excuses aanbieden aan iedereen op wie ik heb gemopperd en aan elke situatie die ik heb proberen te veranderen. Het was uit angst om op eigen benen te staan, uit gebrek aan vertrouwen dat er een leven bestaat dat beter bij mij past. Uit paniek om ‘Nee’ te zeggen en met NIETS over te blijven. En uit vrees om mezelf aan te kijken en mezelf te veranderen.
Tevens besef ik me dat elke situatie en ontmoeting perfect was. Het leerde me eerlijker te zijn naar mezelf en daarmee ook naar anderen. Elke ontmoeting leerde mij beter te luisteren naar mijn lichaam en ziel; om ‘ja’ en ‘nee’ beter te onderscheiden.
Zo bracht elke ervaring me dichter bij mijn ware zelf en ben ik dankbaar voor het leven: want uiteindelijk bleek elke ontmoeting en situatie toch te kloppen.
“Phoenix”, AI-Generated, Credit: Canadian National Broadcasting Council
‘Auw, oei, ah’. Ik loop op blote voeten door de bossen en het lijkt wel of elk takje, steentje en dennenappel door mijn voetzolen wordt opgemerkt. Erg aangenaam is het niet.
‘Hoe is het toch mogelijk dat men in sommige culturen achter wild aan kan hollen of weg kan rennen zonder enige bescherming aan de voeten, terwijl ik bij bijna elke stap mijn voet wil wegtrekken?’ vraag ik me af.
Als ik mijn tempo verlaag krijg ik het antwoord…
‘Doe iets aan je voeten’, riep mijn moeder altijd als ik als kind weer eens op sokken of blote voeten door het huis liep.
Op deze manier hoopte zij vuile sokken en bezeerde voeten te voorkomen en leerde ik dat op schoeisel lopen beter en veiliger was.
Op sokken of blote voeten lopen beschouwt mijn brein sindsdien dan ook als onaangenaam en bedreigend, waardoor de amygdala in mijn hersenen telkens alarm slaat als ik een onbekende gewaarwording ervaar aan mijn voeten. En dat is tot nu toe dus bij bijna elke stap.
Zodra ik echter vertraag, merk ik dat wat voorheen onaangenaam en soms zelfs pijnlijk was, slecht een sensatie wordt. Een ervaring zonder goed of fout; niet aangenaam maar ook niet onaangenaam. Het gevoel is er gewoon. Ik neem het waar, maar ik hoef er niets mee.
Langzaam leert mijn brein dat het voelen van takjes, steentjes, boomvruchten en dergelijke niet gelijk is aan gevaar.
Als ik in de weken daarna weer ga wandelen, lukt het me zelfs om het tempo met kleine beetjes op te voeren.
Er is niets aan de situatie veranderd. Ik ben alleen hetgeen dat ik vreesde onder ogen gekomen in plaats van ervan “weggerend”. Mijn brein associeert hetgeen waar ik overheen loop steeds minder vaak met gevaarlijk, pijnlijk of onwenselijk. Mijn intern alarmsysteem blijft steeds vaker stil.
En terwijl ik me dit gewaar word, bedenk ik me waar we als mensheid allemaal voor weglopen of tegen vechten. We betitelen zoveel dingen als ongewenst of alarmerend. Maar wat zou er gebeuren als we niet langer zouden vluchten of vechten? Als we daarvoor in plaats zouden vertragen en onderzoeken. Dan zouden we ontdekken dat hetgeen waar we bang voor zijn eigenlijk wel meevalt, en dat het leven zich altijd volkomen perfect ontvouwt.
‘Wooow’, reageerde mijn twee jaar oudere buurjongen. ‘Als jij na de zomer naar de eerste gaat, kom je bij juffrouw Rosemarie in de klas. En die is héél erg streng!’ Niet wetende wat voor ondeugd mijn buurjongen was, ging ik er vanuit dat mijn toekomstige docente daadwerkelijk snel strafte.
Vanaf dat moment zag ik er dan ook ontzettend tegenop om naar de basisschool te gaan. Slapeloze nachten had ik ervan.
Toen de lessen eenmaal begonnen, was ik zo bang iets fout te doen dat ik helemaal verkrampte.
Drie maanden later riep juffrouw Rosemarie me bij haar en vroeg me waarom.
‘Ik moet nog wennen’ was mijn antwoord.
‘Na drie maanden?!’ reageerde ze stomverbaasd.
Hoewel het haar bedoeling was om me tegemoet te komen, vatte ik, het kleine meisje van toen, het op als een bevestiging dat ik “fout” was en nog niet goed genoeg presteerde. Vanaf dat moment moest het altijd “beter”. Ik begon mezelf te bekritiseren en te straffen in de hoop op deze manier de oordelen en sancties van anderen te kunnen voorkomen.
Maar “beter” ligt altijd in de toekomst realiseerde ik me later. En mocht je het ooit bereiken, dan is er altijd weer een “beter” verderop in de toekomst. “Beter” haalt je wat dat betreft altijd weg uit het hier-en-nu. En omdat je in het huidige moment nooit goed genoeg bent, ervaar je constant het gevoel van falen. Kortom, het is een vruchtbare grond voor zelfhaat.
Aangezien “beter” en “perfectie” nooit te bereiken zijn, vraagt het om acceptatie van het hier-en-nu, en om zo nodig te rouwen over wat er (nog) niet is.
Misschien denk je dat accepteren gelijk staat aan stoppen met groeien. Maar dat is niet zo, want in elk moment blijf je nieuwe ervaringen opdoen en jezelf ontwikkelen.
Het mooie van het hier-en-nu accepteren is dat je niet meer hoeft te vluchten van wat er in het huidige moment is. En dat je ook niet meer hoeft te rennen naar, of te vechten voor, iets in de toekomst. Ineens is er rust en vrede. Je zakt van je hoofd in je lichaam. Er komt ruimte voor inspiratie en bezieling. En die zorgen er uiteindelijk voor dat niets hetzelfde blijft maar dat verandering altijd gaande is.
dat ik in mijn onzekerheid een oordeel over je vormde.
Het spijt me,
dat ik dacht de omstandigheden te kunnen verbeteren door jou te veranderen.
Het spijt me,
dat ik jouw waarheid aan de kant heb geschoven en die van mij aan je heb opgedrongen.
Het spijt me,
dat ik niet zag hoe waardevol en kloppend voor jou jouw waarheid is.
Het spijt me,
dat mijn pijnen en angsten mij blind maakte voor de jouwe.
Het spijt me,
dat ik verwachtte dat jij je zou aanpassen, zodat ik me beter kon voelen.
Het spijt me,
dat ik dacht dat mijn waarheid beter of meer werkelijkheid was dan die van jou.
Het spijt me,
dat ik balans, geluk en vreugde dacht te vinden in jouw aanpassing en volgzaamheid.
Het spijt me,
dat ik aannam dat wat mij blij maakte, ook jou blij zou maken.
Het spijt me,
dat ik je mijn verwachtingen oplegde en je daarmee de vrijheid ontnam om volledig jezelf te zijn.
Het spijt me,
dat ik niet begreep dat mijn behoeftes niet per se dezelfde zijn als die van jou.
Het spijt me,
dat ik dualiteit creëerde, terwijl er zo’n verlangen bestaat naar verbinding.
Ik besef me nu,
dat de wereld niet gebaat is bij oordeel, controle en verdeeldheid. Dat ik mag loslaten 'wie' of 'hoe' wij moeten zijn. En misschien, als ik mijn eigen pijnen en angsten heel en ik jou in je waarde laat, kun je mij vergeven. En worden geluk, vrede en verbinding vanzelfsprekend waarheid...
(Tekst geïnspireerd op Ho'oponopono: Het spijt me, ik hou van je, vergeef me, dank je wel)
Detail drieluik: de hoop, het gebed, de overgave - Bianca van Baast
Vanochtend zag ik Brian Rose, oprichter en gastheer van LondonReal.tv, een oproep doen.
Het is zijn missie om, via video’s waarin hij grote denkers interviewt, de mensheid te transformeren tot een krachtige, bewuste en samenwerkende eenheid.
Echter, op 11 april jongsleden werd de LondonReal website gehackt en sinds vandaag ook verbannen van social media. De aanleiding hiervoor is waarschijnlijk het interview dat Rose had met zijn gast David Icke, een Britse complottheoreticus die beweert dat een aantal machtige wereldleiders behoren tot de Illuminatie. Zij zouden afstammen van de zogenaamde Reptilians, een buitenaards ras die de macht over de mensheid wil overnemen.
Het feit dat LondonReal én anderen die kritische vragen stellen nu de mond worden gesnoerd zou een bewijs kunnen zijn dat er een kern van waarheid in zit.
Maar, ongeacht of hetgeen wat er nu gebeurt een marketingstunt is van Brian Rose, er daadwerkelijk sprake is van samenzwering of dat deze reptielenaliens werkelijk bestaan; er wordt één ding over het hoofd gezien.
Vóór de oerknal was alles één. Dat wil zeggen dat alles wat er nu is, voortgekomen is uit de bron die zich toen heeft opgesplitst. Vergelijk het met een spiegel die eerst een geheel vormde en nu uit oneindig veel stukjes bestaat. Er is niets toegevoegd of ingevoerd uit andere oorden.
Dat zou betekenen dat deze bron uit polariteit bestaat: licht en donker, goed en kwaad, ziel en ego, universele waarheid en illusionaire waarheid.
Als je de bron vergelijkt met een oceaan, dan is elk brondeeltje gelijk aan een druppel uit die oceaan. Elke druppel bevat dezelfde kwaliteiten en polariteiten als de bron. Kijken we naar een ander, dan zien we dus een spiegel van onszelf, omdat we beiden druppels uit dezelfde oceaan zijn.
De enige reden dat we bepaalde kwaliteiten in onszelf of de ander niet terugzien, bijvoorbeeld hoe goed iemand iets bedoelt, hoe emotioneel jezelf reageert of hoe compleet we zijn, is omdat onze persoonlijkheid, die vanuit ervaringen zijn eigen waarheid heeft gevormd, enkel zijn waarheid ziet en niet de universele.
Wat we zien in de ander, zegt dus iets over onszelf. Als we ons machteloos voelen en daarmee de ander de machthebber noemen, hebben we de neiging om de ander te beschuldigen van onze machteloosheid. Terwijl we ons werkelijkheid zouden moeten afvragen op welke manier wijzelf onze kracht ontzeggen.
Jarenlang heb ik gemopperd dat mensen mij nooit zagen voor wie ik werkelijk was, totdat ik me realiseerde dat ik mijn authentieke zelf, uit angst voor oordeel, zo ver had weggestopt dat ik haar zelf ook nog nooit had gezien. Hoe kon ik dan verwachten dat anderen haar wel zouden zien?!
Als we ons beperkt voelen, is dat omdat we ons zelf nog ergens in beperken. Wat dat betreft zijn we onze eigen grootste vijand. Maar worden we (dankzij polariteit) tevens uitgedaagd om onze grootse bondgenoot te worden.
Het blijft me fascineren; hoe één persoon verschillende gezichten kan hebben. Telkens als ik je denk te kennen, verschijnt er een ander personage. Als een kameleon pas je je aan aan je omgeving. Zelden zie ik de werkelijke jij; als ik die überhaupt al ken. Geïntrigeerd kijk ik naar het beeldscherm. Wie verschijnt er dit keer? Als 'gewone' man zit je op de bank tussen Hollywoodsterren. Ondanks het succes van je publieke activiteiten lijkt men je niet te kennen. Fysiek ben je groter, maar toch kijk je op tegen de rest. Je zou je zo graag in hun positie bevinden... Ik zie je ongemakkelijk bewegen; je wrijft je handen, gaat verzitten en maakt jezelf kleiner door het krommen van je rug. Ik zou in je oor willen fluisteren dat dit niet nodig is. Laat je grootsheid maar zien. Je bent niets minder dan zij.In het gezelschap van je maten ben je zoveel anders. Dan heb je het hoogste woord en ben je ‘de man’. Nu gedraag je je nederig, verlegen bijna. En als je aan het woord komt, en voor de zoveelste keer met een bescheiden glimlach je ogen neerslaat, wil ik je omarmen, zeggen dat alles oké is. Dat jij oké bent.
Hoe anders voelde ik me gisteren. Toen was je me te veel. Ik had geen zin in de clown die je zo vaak speelt; dat grote masker waarmee je alle pijn weglacht. Op zo’n moment lijkt het alsof je alle pesterijen van vroeger bij elkaar raapt, in een geweer laadt en ze afvuurt op degenen die jou het meeste liefhebben. Wanneer je treiterijen doeltreffen, geniet je. Want als jij schiet lijdt je geen pijn; dan ben je zelf even niet het slachtoffer, maar de persoon met alle macht. Dat je balanceert op het randje van misbruik en mishandeling heb je op zo’n moment niet in de gaten.
Ochtendritueel - Bianca van Baast
Mijn God, wat was je onredelijk gisteravond. Uit wraak wilde ik bij je weggaan, voor altijd boos op je blijven en nooit meer terugkomen. Maar ik realiseer me dat ik niet weg wil lopen of constant giftig wil zijn. Vluchten en vechten zijn zulke onaangename staten van ZIJN. Ik heb daar alleen mijzelf mee. De volgende keer dat jij jouw pijnen op mij afreageert, wil ik me herinneren dat ik een keuze heb. Dan wil ik verder kijken dan je pesterijen. Dan wil ik me je pijn herinneren, accepteren wie je op dit moment bent en vergeven. Ooit heeft iemand je pijn gedaan, je het gevoel gegeven dat je niets waard bent. Door je onuitstaanbaar te gedragen zoek je nu onbewust bevestiging dat je geen liefde en aandacht waard bent, terwijl je daar juist zo naar snakt. Als ik oordeel en wegga, bevestig ik je overtuiging. Maar wat gebeurt er als ik blijf? Als ik in gedachten houd dat jouw gedrag niets met mij te maken heeft? Als ik accepteer, vergeef en mijn hart telkens weer opnieuw voor je blijf openen? Zou je dan gaan geloven dat je de moeite waard bent? Zou je andere keuzes maken?
Ik moet je iets bekennen, mijn lief. Je hoeft voor mij niet perfect te zijn. Ik wil dat je je soms misdraagt, dat je onredelijk bent. Op zulke momenten word ik namelijk teruggeworpen op mijn eigen-wijsheid, leer ik mezelf beter kennen, geef je me de kans om te groeien en te ontdekken wat ik wil. En wat ik wil is me goed voelen. Wat ik wil is onvoorwaardelijk liefhebben. Wat ik wil… ben jij.
(De tekst is geschreven n.a.v. een schrijfcollege van Thomas Verbogt. Hierdoor heeft deze blogpost een andere vorm dan normaal.)
“Ik weet het niet,” zegt ze. “Ik weet het echt niet.” Ze schud nog eens haar hoofd. Ze is al jaren op zoek naar een geschikte baan, maar niets lijkt haar echt aan te spreken. “Ik zou willen dat ik zoals jou was Bianca, jij weet tenminste wat je wilt.” verzucht ze.
Ik kijk haar aan en vraag me af of ze gelijk heeft. Weet ik wat ik wil? Als meisje van zes wist ik dat ik kunstenaar wilde worden. En tegen de adviezen van mijn omgeving in werd ik inderdaad kunstschilder. Maar in 2010 maakte een burn out me duidelijk dat er toch iets niet goed zat. Ik deed wat ik wilde en waar ik talent voor had, maar voelde weinig vervulling. Hoe was dit toch mogelijk?
Ondertussen reisde Een glimp van je ziel alweer enkele jaren door Nederland en hoe meer ik schreef en sprak over de missie van het schilderij om mensen te bezielen, hoe meer ik ging begrijpen dat kunst maken niet mijn levensdoel was. Het was mijn favoriete middel om mijn levensopdracht uit te dragen!
Die gewaarwording leverde enige tijd veel verwarring op. Wat moest ik met deze informatie?
Nieuw leven - Bianca van Baast
In het boek ‘Ontdek je bestemming door de kracht van woorden’ van auteur Kevin Hall, las ik: Passie betekent lijden. Niet lijden om het lijden, maar puur en vrijwillig lijden. (…) Hoewel passie doorgaans gelijk wordt gesteld aan diepe of romantische liefde, is de ware betekenis van het woord bereid zijn om te lijden ter wille van wat je liefhebt. Als wij ontdekken dat wij bereid zijn om een hoge prijs te betalen, ontdekken wij onze missie en onze bestemming.
Betekent dit nu dat we ons moeten omringen met pijn en ellende? Absoluut niet! Maar wat mij wel opvalt is dat onze levenstaak vaak samenvalt met datgene wat pijn doet of voor ongemakken zorgt. Zoals bijvoorbeeld ernstige ziektes, maatschappelijke uitdagingen, het wegvallen van een dierbare, het meemaken van geweld of in mijn geval lijden aan depressies en een burn out.
Zolang je midden in die ‘shit’ zit wil je eigenlijk alleen maar vechten of vluchten in plaats van stil staan bij wat dit jou te brengen heeft. Dan is het moeilijk te zien, laat staan te accepteren, dat juist hier jouw levensopdracht ligt.
Maar, zodra we geraakt worden door iets ongewenst, krijgen we tevens inzicht in wat we wel willen; denk bijvoorbeeld aan vrijheid, verbinding, liefde, zichtbaarheid, vrede, ontwikkeling, kennis, creatie of eenheid. Wat het ook is, het is iets dat als een rode draad door jouw leven loopt en dat jou én anderen uitdaagt om (geestelijk) te groeien.
Je levensmissie omarmen betekent dan ook uit je comfortzone komen en pijn en ongemak accepteren als onderdeel van jouw Zijn. Volgens mij is dat het ‘lijden ter wille van wat je liefhebt’ waar Kevin Hall het over heeft. Alles mag er zijn; zelfs lijden heeft een functie...
'Ga makkelijk
zitten. Sluit je ogen en ontspan. Adem een paar keer rustig diep in en uit.'
Langzaam brengt haar stem ons dieper in meditatie.
'Stel je voor', zegt ze 'dat
je langs een stroompje water zit en er drijven 3 lotusbloemen aan je voorbij. Zie
daarna drie luchtbellen voor je. Stop in elke luchtbel één van je problemen en/of zorgen, en plaats de luchtbel dan op een lotus. Laat het geheel daarna wegdrijven.'
Uit de serie Vrouw Holle - Anton Pieck
Ik doe wat ze zegt, maar tot mijn verbazing zie ik de luchtbellen van de lotusbloemen
opstijgen, waarna ze terug zweven naar mij. En wanneer ze eenmaal boven mijn
hoofd hangen, spatten ze uiteen en stromen mijn ‘problemen en zorgen’ als
vervuild water over mij heen. Ik voel me als de tweede dochter uit het verhaal
van Vrouw Holle: Van top tot teen bedekt met pek.
Terwijl de meditatie verder gaat, zit ik me op te winden. Waarom komt alles wat
ik los wil laten telkens opnieuw dubbel en dwars terug?!
Dan ineens besef ik waarom! Omdat ze bij mij horen. Omdat ik er iets mee mag
doen. Omdat er in al het ongewenste een gewenst cadeautje zit. Omdat ik ze
behoor te koesteren in plaats van me er tegen te verzetten. Als een vreselijk vieze surprise die je liever niet uitpakt, willen ze dat je
je handen vuil maakt om er je cadeau in te vinden. 'Voel de stress en ontdek wat jou tot rust laat komen', lijken ze te zeggen. 'Beleef
de angst en word je gewaar van wat je opluchting en vertrouwen geeft. Laat verdriet toe en het
toont je wat jou verlichting geeft. Ervaar kwetsing en leer hoe je hiervan sterker kunt worden.'
Zo onthullen problemen en zorgen letterlijk wie wij behoren te ZIJN om tot een
oplossing te komen. Het gaat niet om loslaten en het gaat niet om vasthouden. Het gaat er om de bijbehorende emotie te erkennen, zonder ermee in discussie te gaan. Om daarna je aandacht te richten op de gift die het met zich meebrengt.
Mirror mirror - Bianca van Baast
'Loslaten is niet mogelijk', zei Tijn Touber me eens. 'Pas wanneer je je
aandacht richt op iets anders, laat het jou los.' En inderdaad, op het moment
dat je je realiseert dat er een cadeau zit in het ongewenste, zelfs als je het nog niet hebt uitgepakt, richt je je aandacht al op iets anders dan je
probleem. En terwijl je stap voor stap jouw presentje uitpakt, begint hetgeen dat je los
wilt laten zich als vanzelf van je af te bewegen. Totdat het zo'n vage herinnering wordt dat je vergeet dat het ooit een probleem voor je vormde en je er alleen nog maar om kunt lachen.
En dus besluit ik mijn ‘pek’ te accepteren en op zoek te gaan naar mijn cadeautjes.
Het zijn er heel wat. Enthousiast begin ik ze te verzamelen en uit te pakken.
En dan realiseer ik me dat ze allemaal hetzelfde tegen me te zeggen: Alles is
goed, niets hoeft perfect te zijn, hou van wat er is en blijf vooral (bij)
jezelf.
Net als de rest van de deelnemers sluit ik de meditatie af
met een voldaan gevoel en een grote glimlach op mijn gezicht. De route
ging anders dan gewenst, maar het resultaat was precies waarop ik hoopte.
“Hé,” zegt mijn nichtje van twee verbaasd, “hier ruikt het anders”. We zijn net de garage binnengelopen waar de wasmachine aanstaat. Het ruikt er naar vocht, wasmiddel, zweet en rubber, gemengd met nog enkele geurtjes die je kunt verwachten in een jong gezin. Haar opmerking trekt mijn aandacht. De geur is overweldigend, benauwend en, ondanks de overheersende geur van geparfumeerd wasmiddel, niet erg aangenaam. Ieder ander zou zeggen dat het er stonk. Ik heb de neiging om te zeggen, “ja het stinkt, ik zet de deur even open”, maar in plaats daarvan kijk ik haar verbaasd na.
“Het ruikt anders.” Ik hoor absoluut geen oordeel in haar opmerking. De wereld is zoals hij is. Niet goed, niet slecht. Ze bevestigt daarmee mijn gevoel dat er geen fouten bestaan en dat er geen ‘slecht’ is. We hebben alleen ervaringen. Hoe we die beoordelen heeft te maken met onze opvoeding en de cultuur waarin we zijn opgegroeid. Daarnaast is het onmogelijk om een oordeel te vormen over een situatie, omdat iets ongewenst in het heden, later vaak een zegen blijkt te zijn.
Johan Cruijff verwoordde het perfect toen hij zei: “Elk nadeel heeft zijn voordeel”. Want zelfs de meest vreselijke situatie brengt iets positiefs met zich mee. Namelijk het verlangen naar balans, duidelijkheid over wat dat dan betekent VOOR JOU, en helderheid over welke richting te volgen. En, tenzij we gefocust blijven op het ongewenste, kan het ons nieuwe energie verschaffen om de richting van onze voorkeur in te gaan.
Ikzelf heb jarenlang last gehad van zware depressies. Zo erg zelfs dat ik uit het leven wilde stappen. Het was een hel om doorheen te gaan en de gedachte aan die periode raakt me nog steeds. Maar ik ben er nu ook dankbaar voor. Want elke depressie hielp mij te voelen wat ik wilde, gaf mij helderheid over wat het VOOR MIJ betekende om te leven, wat ik daarvoor nodig had en welke richting ik op moest om dat te bereiken. En ook nu zie ik de uitdagingen in mijn leven steeds makkelijker als geschenken, omdat ze me duidelijk maken waar mijn voorkeur naar uitgaat.
by Jonas Jödicke
Contrast hebben we nodig. Stel dat het er niet is; dat jij het enige bent dat bestaat. Dat er geen andere mensen, dieren of planten zijn. Zelfs het ruime universum, met al zijn planeten en sterren, is afwezig. Alleen jij bent er en dat is alles. Je hebt niets en niemand om je mee te vergelijken, zelfs geen emoties of gevoelens die je laten ervaren hoe jij je voelt over deze situatie. Er is niets dat ook maar enige dualiteit veroorzaakt. Niets dat verzet of een verlangen bij je oproept. Er is dus ook absoluut geen reden om over te gaan tot actie, geen reden voor verandering of verbetering. Je zou stil staan, niets doen, nooit vooruitkomen en groeien, niets bereiken, geen verdriet, maar ook zeker geen vreugde ervaren….
Wat we afwijzen, veroordelen
en betitelen als ongewenst is dus eigenlijk niet eens zo slecht. In plaats van
het te bevechten of er van weg te vluchten, voel eens; welk geschenk brengt hetgeen
waartegen jij je nu verzet met zich mee?
“Als je nu niet je bordje leeg eet…” Ze krijgt de kans niet om haar zin af te maken. Vol verbazing zien we haar tweejarige peuter van de stoel afglijden en doelbewust naar de keukendeur lopen. “…dan zet ik je in de bijkeuken,” wilde ze nog zeggen. Maar de peuter stapt al vrijwillig de bijkeuken in en sluit de deur.
Verbaasd over dit voorval sprak ik er met iemand anders over. Die vertelde een soortgelijk verhaal, waarbij de peuter naar de besteklade loopt, er een houten lepel uithaalt en die naar de mopperende ouder brengt; klaar voor een pak slaag.
Bovenstaande situaties klinken misschien grappig, maar ze laten tevens zien dat we al heel jong leren dat we ‘stout’ zijn en ‘gestraft’ dienen te worden. En in het verlangen naar de weg van de minste weerstand, leren we negatieve emoties van anderen uit de weg te gaan door onszelf op voorhand al te straffen.
Later in het onderwijs en in ons volwassen leven wordt dit nog eens versterkt. We moeten braaf luisteren naar de ander. Doen we dat niet, dan worden we uit de klas of van school gestuurd, krijgen we ontslag, worden we sociaal buitengesloten of komen er andere sancties.
Tears of a dreamer - Leslie Ditto
Nog niet zo lang geleden kreeg ik met een instantie te maken die diverse eisen aan mij stelde. Maar, hoewel ik streefde naar een aangename samenwerking, merkte ik dat ik niet kon en wilde voldoen aan hun verwachtingen. Uit angst voor de maatregelen die zouden volgen, probeerde ik, tegen mijn zin in, toch zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de verplichtingen. Totdat ik me realiseerde dat ik mezelf zat te straffen voor wie ik werkelijk was, om te voorkomen dat zij dit zouden doen.
Climb that tree - Illustrator onbekend
Net als veel ouders en het onderwijs, had deze instantie blijkbaar de overtuiging dat zij mensen kon motiveren met dreiging. Maar, net zo min als dat een olifant onder dwang een boom kan beklimmen en een kind kan eten als een volwassene, zou ik nooit kunnen voldoen aan hun eisen.
Teleurstelling, boosheid of oordeel van een ander zegt dus niet direct iets over ons, maar meer over de (onmogelijke) verwachtingen van de ander. Het enige dat ik kon doen was mijn vertrouwen vergroten dat ik mocht zijn wie ik was en dat niemand, inclusief ikzelf, mij daarvoor hoefde te veroordelen.
Vanaf het moment dat ik mezelf ging accepteren en stopte met straffen, veranderde vreemd genoeg de gehele situatie. De instantie trok zich terug en ik hoefde plotseling nergens meer aan te voldoen!
Dit toont perfect hoe de wet van trekking werkt. Want omdat het universum altijd op zoek is naar balans, geeft het je straf zolang jij vindt dat je die verdient. Stel jezelf dus eens de vraag: Waarvoor straf jij jezelf? Hoe doe je dat? En hoe lang wil je dit nog blijven doen?
In mijn jeugd leed ik aan depressies. Op een dag sprak ik met mijn moeder over de eenzaamheid die dit met zich mee bracht. Ik voelde me onbegrepen en schaamde me voor mijn neerslachtigheid. Hierdoor zonderde ik me af, hoewel ik liever verbinding met anderen wilde ervaren.
Mijn moeder knikte en vertelde dat ieder mens de neiging heeft om zich af te sluiten in moeilijke periodes. Dit antwoord verbaasde me. Want hier zat ik dan, in mijn eentje, met het gevoel dat ik niet mocht zijn wie ik was, terwijl er ergens iemand anders bestond die zich precies hetzelfde voelde. We zouden zoveel steun aan elkaar kunnen hebben als we er allebei maar open en eerlijk over zouden zijn.
Enkele jaren later ontmoette ik mijn ‘maatje’. Een jongeman die, net als ik, gebukt ging onder depressies. Samen gingen we uit en maakten we het leven ondanks alles zo aangenaam mogelijk. Mijn moeder zag het met lede ogen aan, want hoewel we het goede in elkaar zagen en elkaar steunden, bevestigden we elkaar ook hoe moeilijk en oneerlijk het leven was.
Ondertussen groeide mijn verlangen naar open, eerlijke en gelijke contacten. Ik begon de mens vast te leggen in zijn meest kwetsbare vorm; naakt en kaal, geheel ontdaan van zijn (sociale) masker. Op deze manier wilde ik duidelijk maken dat we allemaal gelijk zijn aan elkaar: dat we allemaal mensen van vlees en bloed zijn, met het verlangen naar liefde en geborgenheid, en met gevoelens zoals angst en verdriet. Het werd tijd dat we onze ware zelf gingen tonen en ik was bereid om die lelijke waarheid onder ogen te komen.Maar toen gebeurde er iets wat ik nooit voor mogelijk had gehouden!!!
Detail of Untitled (ontw) - Bianca van Baast
In plaats van lelijkheid vond ik achter het masker een prachtig stralend wezen. Een mens vol potentie, compleet en perfect als een pasgeboren baby. Een ziel die, nu het niets meer te verbergen had, alles met liefde kon omarmen en volledig kon ZIJN. In plaats van zich krampachtig te verstoppen, toonde het zich nu in haar volle glorie; kwetsbaar, maar daardoor juist krachtig.
Net als het lelijke eendje uit het verhaal van Hans Christian Andersen geloven we dat we anders zouden moeten zijn en dragen we een masker in de veronderstelling dat er iets te verbergen valt. Maar die gevreesde lelijkheid bestaat alleen maar uit misplaatste gedachten en overtuigingen.
Een tijdje terug zag ik de TED-talk van Kevin Breel ‘Confessions of a depressed comic’. Ik herken veel van mijn oude zelf in hem. Ook hij roept de wereld op om open en eerlijk te zijn over depressies. Helaas ziet hij zelf niet, ondanks dat hij het bevestigd in zijn eerste zinnen (“the life that only I see”), dat de depressie enkel in hem leeft. Het is dus niet eerlijk om anderen daarin mee te trekken.
Hiermee wil ik niet zeggen dat een depressie niet wezenlijk is, want dat is het wel degelijk. Maar hoe we denken bepaald welke stoffen ons lichaam aanmaakt en die bepalen weer hoe we ons voelen. Negatieve gedachten worden bevestigd door negatieve gevoelens en visa versa. Hierdoor komen we in een visuele cirkel terecht en zinken we steeds dieper weg.
Ik had veel negatieve gedachten over mezelf, maar toen ik de mens achter het masker leerde kennen begreep ik dat al die gedachten niet wezenlijk waren. Het waren enkel wolken voor mijn zon. Ik ging begrijpen dat mijn licht, en dat van ieder ander, altijd straalt, zelfs in de meest donkere nacht.
Ik raad daarom iedereen, die neerslachtig is, of met iemand omgaat die in een crisis zit, aan, om de wolkjes te erkennen en voor NU te accepteren. Er tegen vechten of ervan wegvluchten maakt het alleen maar erger. Onthoud dat niets hetzelfde blijft en dat je aandacht bepaald welke richting je opgaat. Focus je op de zon in de ander en jezelf en ontdek stap voor stap de potentie die in jou ligt.
Wolken komen en gaan, maar de zon schijnt voor altijd.
“Ik ben teleurgesteld in je,” zegt mijn collega tegen een andere collega. “Je was zo enthousiast over mijn werk en nu had ik een expositie en kom je niet eens kijken. Ik denk dat ik niet langer met je wil samenwerken.” Een pijnlijke stilte valt. Dan knikt ze en zegt dat het zijn goed recht is om boos te zijn. Ze had moeten komen of zich anders moeten afmelden.
Van een afstandje kijk ik naar mijn collega’s. Beiden zijn natuurlijk vrij om zelf te bepalen hoe zij hun tijd en energie besteden, maar ik vraag me af of het stoppen van de samenwerking de oplossing is, of dat de belofte om de volgende keer wel te komen verandering zal brengen. Ik vermoed dat de teleurstelling die mijn collega voelt niet zozeer te maken heeft met haar afwezigheid, maar eerder met zijn eigen gedachten over de situatie. En terwijl het gesprek verder gaat wordt mijn vermoeden bevestigd.
In zijn jeugd had hij gestotterd vertelt hij. Hierdoor had niemand de tijd genomen om echt naar hem te luisteren. Hij had vaak het gevoel gehad dat hij niet serieus genomen werd en zelfs genegeerd. Dit had hem enorm gekwetst. Hij wist wel dat zijn collega oprecht geïnteresseerd was in zijn werk, maar haar afwezigheid deed hem dezelfde pijn voelen als vroeger.
The silence between us - Bianca van Baast
Wie eenmaal verwond is blijft bang om de wond opnieuw te stoten. De situaties waarbij dit kan gebeuren worden daarom zoveel mogelijk vermeden. En als een wond toch weer geraakt wordt geven we het liefst de ander de schuld.
Wie inziet dat de huidige situatie of persoon niet de oorzaak is van de wond zal geneigd zijn om de mensen en gebeurtenissen uit het verleden verantwoordelijk te stellen: “Als dit niet was gebeurd of dat niet was gezegd, dan zou ik nu niet met deze terugkerende pijn gezeten hebben,” zeggen we dan.
Ik heb vaak mijn omgeving de schuld gegeven voor de dingen die mis gingen in mijn leven (bij deze mijn excuses daarvoor), maar steeds makkelijker zie ik in dat het niet de ander was die mij in de steek liet, maar dat ik mijn eigen krachten en talenten niet erkende.
In essentie zijn we allemaal perfect, compleet en machtig (in de positieve betekenis). Zodra we dit vergeten of weigeren te geloven stellen we ons afhankelijk op en raken we gekwetst, want een ander kan nooit voldoen aan onze behoeftes.
Als kind konden we niet beredeneren waarom iets ons pijn deed, maar als volwassenen kunnen we dat wel. Nu kunnen we kiezen tussen de kritische stem van ons ego, dat ons doet geloven dat er daders en slachtoffers zijn, of de ziel die weet wie we werkelijk zijn.
Om er achter te komen wie je in de kern bent hoef je alleen maar de aanwijzingen van je ziel te volgen. Via onaangename gevoelens laat zij je weten wanneer je afwijkt van je essentie. Dus mocht je je ooit afwezen voelen of een ander afwijzen, weet dan dat dit een herinneringsmoment is aan het tegenovergestelde: dat je welkom, krachtig en compleet bent.
Ik was een jaar of zes toen mijn buurjongen mij waarschuwde; 'Na de
zomervakantie ga je naar de basisschool en dan kom je bij Juffrouw Rosemarie in
de klas. Zij is héél erg streng.'
De opmerking maakte me bang en bezorgde me nachtenlang nachtmerries. Uit angst
om de juf (of anderen) boos te maken probeerde ik vanaf dat moment in alles
perfect te zijn. Helaas is dat, niet alleen voor mij maar voor elk mens, een
hopeloze zaak. Want hoe hard je ook je best doet, er zal altijd een ander zijn
die ergens slimmer, mooier of handiger in is. En het is onmogelijk om perfect
te zijn als je niet eens weet wat een ander verstaat onder perfectie. Perfect zijn is dan ook ontzettend vermoeiend (maar dat geef je natuurlijk
nooit toe, want dan moet je bekennen dat je imperfect bent).
Op de een of andere manier zijn we allemaal geobsedeerd door
perfectie. We willen het ideale lichaam, een baan met aanzien, een perfecte
ouder zijn, hoog scoren tijdens toetsen, enzovoort. Perfectie beloofd ons bewondering,
status en respect. Toch gaat dit niet altijd op.
Een familielid vertelde me over een prille vriendschap waarin ze zich erg
onzeker voelde omdat de ander zo perfect leek. Toen ze dit uitsprak naar haar
nieuwe vriendin was die erg verbaast. Die had namelijk niets van haar onzekerheid gemerkt en bekende dat het bij haar ook niet allemaal van een leien
dakje ging. Het tonen van zoveel kwetsbaarheid zorgde ervoor dat hun
vriendschap vanaf dat moment alleen maar hechter werd.
Sociale psychologie noemt dit het Pratfall Effect; imperfectie bij competente mensen
maakt aantrekkelijk en toegankelijk. Waarschijnlijk maakt dat het werk van Brené Brown zo succesvol. Ze onderzoekt
niet alleen ‘kwetsbaarheid’, maar stelt
zichzelf ook kwetsbaar op in haar boeken en lezingen.
In De moed van imperfectie stelt de schrijfster dat courage, het Engelse
woord voor moed, komt van cor, het Latijnse woord voor hart. Courage betekend
dus eigenlijk ‘zeggen wat je op je hart hebt’. Door je te laten leiden door je
hart creëer je compassie voor jezelf en handel je vanuit je gevoel.
Perfect proberen
zijn is daar het tegenovergestelde van. Je ‘bedenkt’ wat perfectie is en
handelt op een manier die tegen je natuur in gaat. Dit brengt vaak ongemakkelijke
situaties met zich mee. In mijn geval verlamt het me, wat weer leidt tot
stotteren, black outs en onhandigheid. Maar zodra ik naar mezelf kan kijken vanuit compassie, ontspan ik, vertrouw ik op mijn intuïtie en vind ik veel makkelijker
een creatieve oplossing voor elke situatie.
Ooit las ik over indianen die elk lid van de stam
aanmoedigt om 20 fouten per dag te maken. Stel je eens voor hoe het zou zijn
als onze maatschappij dit idee zou omarmen. Dan zouden we allemaal denken als
Thomas Edison, die na duizenden pogingen eindelijk de gloeilamp uitvond: 'Ik
heb niet gefaald. Ik heb enkel 10.000 manieren gevonden die niet werkten.'
