Wel of niet begrenzen?

Ik loop al weken, misschien zelfs al maanden, rond met een vraag: ‘zie ik iets over het hoofd of klopt het echt niet?’

Zo’n 6 maanden geleden is er een nieuwe podcast online gekomen, genaamd De Begrenzers. Over hoe je grenzen stelt aan instanties, zoals overheden, bedrijven en systemen. Zelf schrijft Frank, één van de initiatiefnemers: ‘Begrenzen is het middel; vreugde en vrijheid het doel.’

Nou ben ik helemaal vóór vreugde en vrijheid. Prachtig! Echter, ik kan me geen gebeurtenis herinneren waarin begrenzing ooit tot meer vreugde of vrijheid heeft geleidt. Sterker nog, wanneer iemand mij begrensde of wanneer ik een ander begrensde, leidde dit eerder tot verzet. En tot een strijd om ruimte te mogen innemen en onszelf te mogen zijn.

De andere kant - Bianca van Baast

Zelf weten initiatiefnemers Frank en Mordechai heel goed hoe het is om begrens te worden: tijdens een demonstratie tegen de coronamaatregelen werden ze opgepakt en brachten ze een nacht in de cel door. Het was machtsmisbruik, volgens hen. Maar ondanks deze oneerlijke en onterechte begrenzing krijg ik het idee dat ze nu iets soortgelijk met anderen willen doen.

Hoezo is het wel oké wanneer zij begrenzen, maar niet wanneer een ander dat doet!?

Ik ben het met de heren eens dat deze oude wereld met zijn narcistische trekjes en ongezonde machtsverhoudingen niet meer werkt. En dat als we een mooiere en gezondere samenleving willen creëren, verandering noodzakelijk is. Echter, uit eigen ervaring kan ik je vertellen dat een ander willen veranderen niet datgene gaat opleveren wat je zo graag wilt bereiken. Het is mijn ondervinding dat begrenzen alleen maar leidt tot verwijdering van elkaar en tot nog meer onbegrip.

Gelukkig willen deze mannen de verbinding aangaan. Maar verbinden doe je niet zoals in de politiek door middel van een debat. Of zoals in een praatprogramma via discussie. Nee, het is de bedoeling dat je iemands diepere motieven gaat ontdekken door middel van dialoog.

Dan zullen we ontdekken dat achter elk systeem, handeling of opmerking een emotie, behoefte of verlangen zit. Achter het belastingsysteem zit bijvoorbeeld het verlangen om voor elkaar te zorgen. Maar uit een gevoel van onveiligheid en angst voor tekort is men door de jaren heen steeds meer en (te) veel belasting gaan heffen. Degenen die het systeem in stand houden voelen zich dus niet machtig, maar eerder uit balans en zwak. Daarom willen ze zo graag de controle en macht in handen houden.

Het is belangrijk om je te beseffen dat verbinden in eerste plaats gaat over je verbinden met jezelf: je eigen emoties, behoeften en verlangens. Dan zul je vanzelf voelen, niet zozeer dat je een grens hebt bereikt, maar dat je op deze manier niet verder wilt. Op zo’n moment krijg je de keuze om jezelf een halte toe te roepen en in de richting te bewegen die jouw innerlijke leiding aangeeft. Dit vraagt dus dat je verantwoordelijkheid neemt voor je gevoelens, en handelt als een volwassene die prima voor zichzelf kan zorgen, in plaats van als een kind dat afhankelijk is van de buitenwereld.

Dat geldt ook voor De Begrenzers. Frank beschrijft bijvoorbeeld hoe hij op de lagere school eens uit baldadigheid het kraantje onder een wasbak dichtdraaide. Een dag later werd hij hier hardhandig en publiekelijk voor gestraft door zijn leraar.

In plaats van te beseffen dat je een reactie kunt verwachten als je iets uitvreet en dat je voor de gevolgen verantwoordelijkheid hoort te dragen, houdt het getraumatiseerde kind in Frank vast aan de vernedering en machteloosheid die het destijds voelde. Zelf geeft hij toe dat hij jarenlang als kind in bed heeft gelegen met wraakgevoelens en -gedachten. Als jongetje had hij zijn docent graag willen begrenzen. Destijds was hij echter niet bij machte, maar het verlangen is nog steeds aanwezig. Vandaar dat het kind in hem in elk systeem en elke overheidsorganisatie een docent ziet die hij graag wil inperken. Niet omdat zij werkelijk machtig zijn, maar omdat hij hen die macht toe schrijft vanuit zijn slachtofferperspectief.

Zodra Frank, en iedereen die nog vecht tegen een gebeurtenis uit het verleden, echter compassie kan hebben met het emotionele kind in zichzelf en verantwoordelijkheid gaat dragen voor de gevolgen die voortkwamen uit eigen handelen, dan kan het ‘vechten’ stoppen. En kan de energie, die nu nog op destructie gericht is, gericht worden op ieders werkelijke zielenmissie: het opbouwen van een mooiere samen-leving.

Je ware zelf zijn

Er is nogal wat gaande in de wereld en dit brengt de nodige emoties met zich mee. Laatst had ik het nog met een vriendin over een Nederlandse opiniemaakster die de toegang tot het Verenigd Koninkrijk is ontzegd, omdat ze de Britse premier in een tweet uitschold voor ‘kwaadaardig’ en ‘verachtelijk’.

De keuzes die deze man maakt zijn inderdaad onbegrijpelijk, maar is dat een reden om hem uit te schelden?

‘Je mag toch jezelf zijn?’, reageerde mijn vriendin.

Natuurlijk. Je bent vrij om jezelf te uiten. De vraag is echter of je op zo’n moment werkelijk jezelf bent.

Werkelijk jezelf zijn betekent je essentie leven, je ware natuur. Uit verschillende (kinesiologische) testen, blijkt dat je dan het meest in je kracht staat, op je sterkst bent en het meest gezond bent. Sowieso ben je op zo’n moment in vrede en verloopt je leven in flow. Met andere woorden, je hebt geen reden meer om een ander nog langer (verbaal) aan te vallen.

Emotionele geleidingsschaal - Abraham Hicks
+ Elevation - Bianca van Baast

De Emotionele geleidingsschaal van Abraham Hicks en de Bewustzijnsschaal van dr David R. Hawkins laten zien dat hoe dichter je bij jouw ware zelf komt, hoe aangenamer jouw gevoelens zijn. Met als hoogtepunt onvoorwaardelijke liefde en dankbaarheid. Terwijl emoties van bijvoorbeeld angst, boosheid of verdriet tekenen zijn dat je ver van je ware zelf bent afgedwaald.

Ook Human Design, het zelfontwikkelingssysteem dat inzicht geeft in jouw unieke blauwdruk, legt uit dat je niet jezelf bent (not-self) zodra je boosheid, verbittering, frustratie of teleurstelling ervaart. Deze emoties kunnen wel richtingaanwijzers zijn: dankzij deze emoties weet je nu wat je niet wilt en wie je niet bent. En krijg je duidelijkheid over hetgeen wat je wél wilt en wie je wél bent.

Uit onderzoeken van onder andere dr. Masaru Emoto blijkt dat de natuur alleen maar energetische trillingen van liefde en dankbaarheid kent. Bomen, planten en dieren tonen respect voor elkaar en leven in harmonie samen. Geen enkel hert zal denken aan wraak nadat het achterna is gezeten door een leeuw.

Schelden en andere soortgelijke uitingen, vinden we vooral bij mensen die niet zichzelf zijn, maar juist in hun ego-stuk zitten (dit geldt trouwens voor het gros van de mensheid). Dit ego, door Eckhardt Tolle het pijnlichaam genoemd, doet zich voor als waarheid, maar is in werkelijkheid een illusie waar we doorheen mogen leren kijken.

In werkelijkheid zijn we niet ons lichaam, onze gedachten en onze emoties. Zij zijn slechts onderdeel van de droom waarin wij ons bevinden.

Steeds meer mensen hebben het tegenwoordig over ‘wakker worden’. Dit gaat echter niet over zien wat er mis is in de wereld, maar over het ego doorzien en niet meer geraakt worden door zijn verhalen.

Wil dat zeggen dat we onze emoties niet meer mogen voelen?

Nee. Het tegenovergestelde is zelfs waar. Emoties bestaan uit energie die door je lichaam heen wil bewegen. Als je emoties wegstopt of onderdrukt blijft de energie in je lichaam zitten en kan dit voor gezondheidsproblemen zorgen. Het gaat erom dat je emoties herkent, erkent en de ruimte geeft om door je lichaam heen te stromen; zoals wind door een holle pijp. Zonder je ermee te identificeren. Of er een goed of fout labeltje aan te hangen. En je hoeft ook niet het verhaal dat het ego erbij verzint te geloven.

Op deze manier kan het helend werken om je emoties er te laten zijn, levert het verlichting op en kom je dichter bij je essentie.

Hoewel emoties dus geen onderdeel uitmaken van je ware Zelf mogen ze er weldegelijk zijn en geuit worden. Benoem ze, beschrijf ze of geef er beweging aan. Fysicus en schrijver Marius Knoope adviseerde bijvoorbeeld om bij boosheid extra hard op de grond te stampen of een andere overdreven boze beweging te maken, zodat de emotie er volledig kan zijn en ruimte krijgt om je lichaam te verlaten.

Artist unknow

Hoe meer jij in vrede bent, hoe meer vrede je terug zult zien in je buitenwereld. De buitenwereld reflecteert namelijk altijd je binnenwereld. Wie liefdevol naar zichzelf kijkt in de spiegel, krijgt een liefdevolle blik terug. Wie woedend kijkt, krijgt woede weerspiegelt. Niets gek dus dat iemand sancties opgelegd krijgt, zodra men (verbale) agressie gebruikt.

Je emoties afreageren geeft opluchting en het kan voelen alsof je iets doet aan een benarde situatie, maar het gaat dus nooit opleveren wat je werkelijk wil: vrede, vrijheid en verbinding.

Vandaar dat je op elk moment en in elke situatie een keuze krijgt. Daarvan moet je je wel eerst bewust worden. De meeste mensen ‘kiezen’ namelijk niet, maar ‘reageren’.

Zodra je je bewust bent dat je kunt kiezen, heb je de keuze om de situatie te bekijken vanuit je ego (= niet jezelf), en daarmee te kiezen voor veroordeling, afscheiding en disharmonie. Of je kunt kiezen voor verbinding. Ten eerste met je (hogere) Zelf; wat voelt voor mij het meest authentiek? Hoe kan deze situatie mij helpen om nog dichter bij mijn ware zelf te komen? En welke gedachte kan ik hierover hebben waardoor ik innerlijke vrede ga ervaren?

Momenteel worden er veel ego-beslissingen gemaakt in de wereld en wordt daar vanuit andere ego’s op gereageerd. Deze manier van handelen gaat nooit tot meer liefde, vrede en welzijn leiden.

Laat dit daarom een tijd zijn waarin we leren om emotioneel volwassen te worden. Door in plaats van meteen te reageren, ten eerste een stapje terug te doen en te (h)erkennen dat we emotioneel geraakt zijn. Om daarna verantwoordelijkheid te nemen voor dit gevoel en het zelf ruimte te geven om het te laten wegstromen, in plaats van het af te reageren op een ander. Op deze manier helen we niet alleen ons zelf, maar heel de mensheid.

Muurtjes

Ze praat veel, lacht overvloedig, knuffelt veelvuldig en helpt je waar ze maar kan. Je zou denken dat het goed met haar gaat, maar als ik naar haar kijk zie ik een groot masker; een beschermlaag die haar angst om niet goed genoeg te zijn verbergt.

Het onbegrip en de kritiek waar ze haar hele leven mee te maken heeft gehad, hebben ervoor gezorgd dat ze een muur om zichzelf heen heeft gebouwd.

Ze wil graag contact, maar haar muur belemmerd elke verbinding. En dus praat ze (te veel), lacht ze (te hard), knuffelt ze (ongepast) en pleased ze (te veel) om maar verbinding met, en goedkeuring te krijgen van, diegenen aan de andere kant van de muur. Meestal met averechts effect.

Het is vermoeiend om jezelf te beschermen en je tegelijk te verbinden van achter een muur. Ik weet er alles van.

Dat ik een muur om me heen had besefte ik me decennia geleden al. Het verlangen om mij te ontdoen van die beschermlaag was dan ook het thema van de kale, naakten die ik in het verleden schilderde: het verlangen om helemaal mezelf te kunnen zijn zónder daarop afgerekend te worden en iemands liefde kwijt te raken.

Tegenstroom (against the current)
- Bianca van Baast

Tegelijk vond ik dat ik voor mezelf moest opkomen, grenzen aan moest geven en onafhankelijk moest zijn. We leven in een maatschappij die dat ook aanmoedigt. Maar dat ik voor mezelf opkwam om mijn ego te beschermen in plaats van naar mijn ziel te luisteren, kon ik niet zien. Dat mijn boosheid geen teken was van grenzen aangeven, maar van liefde buitensluiten omdat ik er bang voor was, had ik niet in de gaten. En dat ik onafhankelijk moest zijn, omdat ik geen liefde durfde aan te nemen, was te eng om onder ogen te komen.

De laatste jaren ben ik me steeds meer bewust geworden dat verbinden én jezelf beschermen niet samen gaan. Willen we meer liefde in ons leven dan mogen we ons herinneren dat Leven Liefde is. Dat we niet voor liefde hoeven te werken, of naar liefde hoeven te zoeken, maar dat we enkel de muren mogen afbreken die liefde tegenhoudt om te stromen.

Dat doe je niet door in één keer je muur naar beneden te halen, maar door steen voor steen weg te breken. Ten eerst door jezelf te vergeven; onbegrip, kritiek en zelfs afwezigheid van bepaalde mensen in je leven kun je hebben opgevat als dat je geen liefde waard bent, of dat je moet veranderen om liefde te ontvangen. Dat is niet waar!

Ten tweede door compassie te hebben met de ander die in jouw ogen jou tekort deed; omdat diegene bang en onzeker was, en zich probeerde te beschermen, was men onvoldoende instaat om zich met je te verbinden. Vergeef ze, omdat ze niet beter konden of wisten.

En ten derde door in elke situatie een les te vinden die je leert verzoenen, verbinden en de liefde te laten stromen.

Ik ben niet je vijand, ik ben liefde.

Terwijl ik vanochtend door de bossen liep moest ik denken aan een gesprek waar ik afgelopen weekend getuigen van was. Het ging over WEL of NIET een boswandeling maken nu de eikenprocessierups weer voltallig zijn haartjes loslaat en voor hevige jeuk zorgt.

Terwijl ik mijn weg vond door het hoge gras, ging de waarschuwing van een arts door mijn hoofd: ‘kijk uit, daarin zitten teken!’

En toen ik geritsel hoorde in de struiken en hoopte een ree te spotten, herinnerde ik me de woorden van de boswachtster: 'op enkele kilometers hiervandaan zijn wolven gesignaleerd’.

Als ik mijn gedachten moet geloven is de natuur mijn vijand. Mijn mind negeert daarmee het feit dat ikzelf ook natuur ben. Het laat me vergeten dat de bossen en ik voortkomen uit dezelfde bron en dat we wat dat betreft één zijn.

Het verhaal van mijn denkgeest, waarin de natuur en de mens in duel tegenover elkaar staan, is slechts een hardnekkige overtuiging die zich maar blijft herhalen. Niet alleen in mijn hoofd, maar ook in de media en de minds van anderen.

‘Wat is er voor nodig om meer te genieten?’ vroeg ik me af.

Het antwoord dat ik kreeg was: ‘Ga in overgave. Want ja, er is een KANS op jeuk, tekenbeten of een ontmoeting met een roofdier, maar als je voluit wilt leven moet je risico’s nemen.

En dus liet ik mijn gedachten van vijandigheid varen. Zij stonden mij alleen maar in de weg om ten volle te kunnen genieten van mijn omgeving.

Wat er toen gebeurden was magisch: het leek alsof het bos zich als een warme deken over mij heen boog en zei: ‘Ik ben niet je vijand, ik ben liefde.’

Listen - Bianca van Baast

Ondertussen hoor ik geruchten dat machthebbers de mensheid klein en machteloos wil houden, onder andere door ze weg te houden van de natuur. Of dat zo is weet ik niet. Misschien is dat ook weer het dualistische denken van onze mind.

Maar wat ik zeker weet is dat als we wegblijven uit de natuur, of haar volledig zouden vernietigen, we onszelf inderdaad zouden verzwakken.

Naast gezonde lucht inspireert de natuur ons om los te laten, te groeien en te bloeien. Ze helpt ons te aarden en te ontspannen. Op deze manier hervinden we onze balans en laden we onszelf op met nieuwe levensenergie. Dit en meer gebeurt zo lang we maar met haar samenwerken.

Wat dat betreft verwijs ik graag naar een uitspraak van filosoof en dichter Rumi. Die schijnt te hebben gezegd: ‘Het is niet jouw taak om naar liefde te zoeken, maar alleen om alle barrières in jezelf te zoeken en te vinden die je ertegen hebt opgebouwd’.

Laten we beginnen met barrière 1: het loslaten van vijandige gedachten...

Vrede

Vechten voor vrede. Wat een gek idee eigenlijk.
Als we vrede willen, hoeven we alleen maar vrede te hebben met het hier-en-nu moment.

Voel je boosheid? Prima, laat het er maar zijn.
Voel je verdriet? Ervaar het maar, ook dat mag er zijn.
Weet je niet hoe nu verder? Durf het niet-weten maar toe te staan.

Emoties die worden toegelaten kunnen in 90 seconden weer weg zijn, terwijl ze blijven zeuren om aandacht als je ze wegdrukt of op een ander afreageert.

Accepteren wat er hier en nu is, is waarschijnlijk het moeilijkste en het meest onlogische voor de mind dat er bestaat. Die wacht liever totdat de ander, de buitenwereld vredig is, om zelf vrede toe te kunnen laten. Maar wat nu als iedereen eerst vrede in zichzelf zou vinden, hoe vredig zou de buitenwereld dan worden?!  

(Onvoorwaardelijke) liefde

You are loved - Bianca van Baast

Vorig weekend moest ik aan dit schilderij denken. In een soort trance was ik teruggegaan naar de eerste week na mijn geboorte. Ik zag een kwetsbare baby die dacht verlaten te zijn door haar ouders en die besloten had nooit meer hulp of liefde van een ander aan te nemen. "Ik kan het wel zelf" leek het te zeggen.

Maar een mens wil het niet allemaal "zelf" doen. Een mens wil SAMEN.
'Dan zul je je moeten openstellen voor de liefde, ongeacht in welke vorm die ook verschijnt,' kreeg ik als antwoord.

Ik verbaasde me over wat ik daarna te voelen kreeg.
Als eerste de onvoorwaardelijke liefde van het universum, zoals afgebeeld op dit schilderij. Deze liefde was ongelooflijk prachtig en groots. Ik durfde me achterover te laten vallen en er helemaal op te vertrouwen.

Daarna kreeg ik de liefde te ervaren van een gebroken man die liefde verwarde met seks. Ik ging in de weerstand. Ik werd boos. Dit is niet wat ik wilde!
Maar toen kreeg ik de oorzaak van zijn pijn te zien en hoe hij de leegte in ons beiden had proberen te vullen. Niets gebeurt per toeval in het leven. Schijnbaar hadden we deze ervaring nodig om ieder te kunnen groeien.

Vanaf dat moment kon ik vergeven en was ik dankbaar voor de inzichten die het me bracht.

Als laatste kwam het besef: wat er momenteel in de wereld gebeurt is geen toeval. Het is liefde, maar veelal in een wel erg lelijke verpakking waardoor we het veroordelen en het cadeau erin niet kunnen zien. De vraag is, durven we het aan te nemen, zelfs als we er niets van begrijpen, om er uiteindelijk de liefde erin te ontdekken?

Alles in het leven klopt

Ik was een jaar of vier toen mijn moeder mij toesnauwde: ‘hou je mond. Je hebt niets te willen!’ In die tijd had ze te maken met een huilbaby en was ze te moe voor de verlangens en behoeftes van een eigenwijze kleuter zoals ik. Daarnaast lag haar reactie voor de hand; het was wat zijzelf ook als kind te horen had gekregen.

Ik vatte haar reactie op als: Je hebt niets te willen en dus moet je het doen met wat er op je pad komt; wat anderen bereidt zijn je te geven.

Mede hierdoor ging ik mijn gevoelens, waaronder mijn verlangens en behoeften, onderdrukken. Ze mochten er niet zijn, laat staan dat ik op mijn zielsverlangens kon vertrouwen.

Ik begon te liegen tegen mezelf en daarmee ook tegen anderen. Ik zei ‘ja’ terwijl ik ‘nee’ voelde. Ik bleef te lang in situaties die ik eerder had moeten verlaten of waar ik niet eens in had moeten stappen. En ik gaf de ander de schuld van mijn ontevredenheid; zíj gaven mij tenslotte niet wat ik wilde, zíj zagen mij niet, en zíj konden mij niet horen. Ik vond dat de ander beter moest doen, maar in werkelijkheid was dit een spiegel die zei dat ík beter kon. En dat het míjn verantwoordelijkheid was om iets te veranderen.

Bij deze wil ik mijn excuses aanbieden aan iedereen op wie ik heb gemopperd en aan elke situatie die ik heb proberen te veranderen. Het was uit angst om op eigen benen te staan, uit gebrek aan vertrouwen dat er een leven bestaat dat beter bij mij past. Uit paniek om ‘Nee’ te zeggen en met NIETS over te blijven. En uit vrees om mezelf aan te kijken en mezelf te veranderen. 

Tevens besef ik me dat elke situatie en ontmoeting perfect was. Het leerde me eerlijker te zijn naar mezelf en daarmee ook naar anderen. Elke ontmoeting leerde mij beter te luisteren naar mijn lichaam en ziel; om ‘ja’ en ‘nee’ beter te onderscheiden.

Zo bracht elke ervaring me dichter bij mijn ware zelf en ben ik dankbaar voor het leven: want uiteindelijk bleek elke ontmoeting en situatie toch te kloppen. 

“Phoenix”, AI-Generated, Credit: Canadian National Broadcasting Council