Wel of niet begrenzen?

Ik loop al weken, misschien zelfs al maanden, rond met een vraag: ‘zie ik iets over het hoofd of klopt het echt niet?’

Zo’n 6 maanden geleden is er een nieuwe podcast online gekomen, genaamd De Begrenzers. Over hoe je grenzen stelt aan instanties, zoals overheden, bedrijven en systemen. Zelf schrijft Frank, één van de initiatiefnemers: ‘Begrenzen is het middel; vreugde en vrijheid het doel.’

Nou ben ik helemaal vóór vreugde en vrijheid. Prachtig! Echter, ik kan me geen gebeurtenis herinneren waarin begrenzing ooit tot meer vreugde of vrijheid heeft geleidt. Sterker nog, wanneer iemand mij begrensde of wanneer ik een ander begrensde, leidde dit eerder tot verzet. En tot een strijd om ruimte te mogen innemen en onszelf te mogen zijn.

De andere kant - Bianca van Baast

Zelf weten initiatiefnemers Frank en Mordechai heel goed hoe het is om begrens te worden: tijdens een demonstratie tegen de coronamaatregelen werden ze opgepakt en brachten ze een nacht in de cel door. Het was machtsmisbruik, volgens hen. Maar ondanks deze oneerlijke en onterechte begrenzing krijg ik het idee dat ze nu iets soortgelijk met anderen willen doen.

Hoezo is het wel oké wanneer zij begrenzen, maar niet wanneer een ander dat doet!?

Ik ben het met de heren eens dat deze oude wereld met zijn narcistische trekjes en ongezonde machtsverhoudingen niet meer werkt. En dat als we een mooiere en gezondere samenleving willen creëren, verandering noodzakelijk is. Echter, uit eigen ervaring kan ik je vertellen dat een ander willen veranderen niet datgene gaat opleveren wat je zo graag wilt bereiken. Het is mijn ondervinding dat begrenzen alleen maar leidt tot verwijdering van elkaar en tot nog meer onbegrip.

Gelukkig willen deze mannen de verbinding aangaan. Maar verbinden doe je niet zoals in de politiek door middel van een debat. Of zoals in een praatprogramma via discussie. Nee, het is de bedoeling dat je iemands diepere motieven gaat ontdekken door middel van dialoog.

Dan zullen we ontdekken dat achter elk systeem, handeling of opmerking een emotie, behoefte of verlangen zit. Achter het belastingsysteem zit bijvoorbeeld het verlangen om voor elkaar te zorgen. Maar uit een gevoel van onveiligheid en angst voor tekort is men door de jaren heen steeds meer en (te) veel belasting gaan heffen. Degenen die het systeem in stand houden voelen zich dus niet machtig, maar eerder uit balans en zwak. Daarom willen ze zo graag de controle en macht in handen houden.

Het is belangrijk om je te beseffen dat verbinden in eerste plaats gaat over je verbinden met jezelf: je eigen emoties, behoeften en verlangens. Dan zul je vanzelf voelen, niet zozeer dat je een grens hebt bereikt, maar dat je op deze manier niet verder wilt. Op zo’n moment krijg je de keuze om jezelf een halte toe te roepen en in de richting te bewegen die jouw innerlijke leiding aangeeft. Dit vraagt dus dat je verantwoordelijkheid neemt voor je gevoelens, en handelt als een volwassene die prima voor zichzelf kan zorgen, in plaats van als een kind dat afhankelijk is van de buitenwereld.

Dat geldt ook voor De Begrenzers. Frank beschrijft bijvoorbeeld hoe hij op de lagere school eens uit baldadigheid het kraantje onder een wasbak dichtdraaide. Een dag later werd hij hier hardhandig en publiekelijk voor gestraft door zijn leraar.

In plaats van te beseffen dat je een reactie kunt verwachten als je iets uitvreet en dat je voor de gevolgen verantwoordelijkheid hoort te dragen, houdt het getraumatiseerde kind in Frank vast aan de vernedering en machteloosheid die het destijds voelde. Zelf geeft hij toe dat hij jarenlang als kind in bed heeft gelegen met wraakgevoelens en -gedachten. Als jongetje had hij zijn docent graag willen begrenzen. Destijds was hij echter niet bij machte, maar het verlangen is nog steeds aanwezig. Vandaar dat het kind in hem in elk systeem en elke overheidsorganisatie een docent ziet die hij graag wil inperken. Niet omdat zij werkelijk machtig zijn, maar omdat hij hen die macht toe schrijft vanuit zijn slachtofferperspectief.

Zodra Frank, en iedereen die nog vecht tegen een gebeurtenis uit het verleden, echter compassie kan hebben met het emotionele kind in zichzelf en verantwoordelijkheid gaat dragen voor de gevolgen die voortkwamen uit eigen handelen, dan kan het ‘vechten’ stoppen. En kan de energie, die nu nog op destructie gericht is, gericht worden op ieders werkelijke zielenmissie: het opbouwen van een mooiere samen-leving.